Recente blogs
TOEKOMST🔮
Bedrijven nemen stagiairs "want handig". En verwachten tegelijk instroom, behoud en een toekomstige collega die de printer al kent. Dat is alsof je een broodrooster koopt en klaagt dat je geen soep hebt. Dit hoofdstuk fileert de stageparadox: Type 2 ambitie met Type 1 uitvoering. Inclusief Joseph Voros' Futures Cone.

Voordelen stage
We vragen steeds meer van leerbedrijven. Meer plekken, meer begeleiding, verplichte stagevergoeding. Maar als je de cijfers erbij pakt, wordt het interessant. Stages zijn voor bedrijven één van de slimste HR-investeringen: goedkoper dan werving, snellere onboarding, hogere retentie. Alleen incasseert de overheid 69 procent van de baten en het bedrijf maar 9 procent.

Gratis opleiden
We vragen al jaren om meer leerwerkplekken, maar de rekensom voor leerbedrijven klopt niet. Jaarlijks gaat er bijna 64 miljard euro naar onderwijs, terwijl minder dan één procent direct bij leerbedrijven terechtkomt. Tegelijkertijd investeren zij duizenden euro's per student. In deze blog fileer ik die scheve ruil.

De engel links
In het atelier van Andrea del Verrocchio schilderde een leerling een engel voor De doop van Christus. Niet als oefening maar als écht werk voor de échte opdrachtgever. Verrocchio nam risico. Toch deed hij het. Die leerling werd een van de grootste genieën uit de geschiedenis. Vandaag missen we duizenden werknemers die nooit ontdekken wat ze kunnen.

Feedback
In stagebegeleiding klinkt feedback volwassen, maar het is vaak te laat: de mail is al verstuurd, de doos al gelabeld, het overleg al ontspoord. Feedback kijkt terug, feedforward bouwt vooruit. Dit stuk laat zien waarom stagebegeleiding eigenlijk altijd feedforward is, en hoe je met het 4G-model van oordeel naar ontwerp gaat.

Gastarbeiders
Een stagiair steekt geen landgrens over, maar een systeemgrens. School en werk spreken verschillende talen, hebben andere ritmes en andere ongeschreven regels. Wie dat negeert, zet iemand in een wachtkamer vol goede bedoelingen. Met John Berger kijk ik naar stages als grensgebieden.

Blinde vlek
Susan Sontag en John Berger zouden een stagiair niet vragen naar een leerdoel. Die zouden kijken. En nog eens kijken. Wij knallen meteen een spreadsheet open, want kijken zonder meten voelt verdacht. We tellen uren, competenties en reflectieverslagen, en vergeten intussen wat zich niet laat turven.

Stages in 2026
De stage is niet langer dat gezellige tussenblokje. In 2026 is het een systeem dat kraakt als een spoorweg boven een gasbel. Ik zie 3 trends: Begeleiders zijn het nieuwe goud, stages worden skills-pijplijnen en hybride is geen ideologie maar overleving. Riemen vast, het servies begint al te rammelen.

Nouvelle Vague
Elke stage is een kleine film noir. Op papier schrijf je een keurig script, met leerdoelen en formats. Daarna cast je een stagiair en een begeleider die "er wel even bij doen". De echte film speelt zich af onder tl-licht: half afgemaakte klussen, uitgestelde feedback, koffie die te lang staat.

Old men
Er is niks mis met Generatie Z. Die loopt alleen als eerste tegen onze institutionele Windows-95-muur op. Wij noemen dat dan "jong en veeleisend", wat ongeveer is alsof je de kanarie in de kolenmijn "overgevoelig" noemt. Stagiairs zijn geen projectmateriaal maar systeemfout-meldingen met sneakers.

Riolering
Een bedrijf lijkt minder op een bruisend festival en meer op het rioolstelsel eronder: onzichtbaar, maar bepalend voor alles daarboven. Stages maken dat feilloos zichtbaar. Niet de grote gebaren, maar de kleine routines bepalen of een stagiair leert, floreert of afhaakt.

Tocht
Stages laten zien waar het tocht in je organisatie en dat is goed nieuws. Tocht betekent lucht, beweging en eerlijkheid. Boven draait men aan beleid, beneden aan gevoelens. Want waar het tocht, leeft het; en leren mensen ademen.

Aandacht🥇
Stagiairs blijven niet vanwege taken of werkprocessen, maar omdat ze zich gezien voelen. Het model van Bateson en Dilts laat zien dat motivatie bovenin de piramide zit: bij identiteit, zingeving en aandacht. Begeleiding zonder glimlach is, uiteindelijk, gewoon Excel.

Meetdrift
We stoppen mensen graag in schema's: zes hokjes, vier kleuren, één cirkel. RIASEC, DISC, Kolb; alsof leren een IKEA-handleiding is. Hun bedenkers wilden nuance, wij maakten er PowerPoints van. Want meten voelt veiliger dan begrijpen.

Maatwerk
Stages worden talentmagneten als je A-SMART leerdoelen koppelt aan wekelijkse check-ins en zichtbaar bewijs. Deze handleiding geeft je de why en how: korte stappen, voorbeelden en een kant-en-klare template. Zo zorg je voor hogere leerwaarde en blije stagiairs.

Duikfles🤿
Stages heten kansen, maar niet iedereen start met dezelfde duikfles. Sommigen krijgen begeleiding, zuurstof en vertrouwen. Anderen staan in hun onderbroek aan de rand, happend naar adem. Niet alles van waarde laat zich tellen en niet alles wat we tellen, heeft waarde.

Waarde van stages💶
HR jaagt nog steeds op talent alsof het loterijtickets zijn. Maar de echte jackpot ligt gewoon in huis: stagiairs. Ze kosten minder, blijven langer en verkopen je merk beter dan elke wervingscampagne. In 2026 wordt duidelijk wie dit spel snapt.

Drie lijnen
Goede stages vragen om structuur, reflectie en een vleugje zelfspot. Het Three Lines Model laat zien hoe je als HR-professional meer grip krijgt op je stageorganisatie. Van de werkvloer tot beleid en reflectie: drie lijnen die duidelijk maken wie doet, wie kijkt en wie leert.

Detective
Een goede praktijkopleider is eigenlijk gewoon een Hans Aarsman met een koffievlek. Eerst kijken, dan pas kletsen. Maar elke analyse rammelt: je ziet links, je mist rechts, en ondertussen maak je er zelf een soap van. De kunst is niet slimmer kijken, maar erkennen dat een stagiair meer is dan jouw eerste plaatje.

Rechte lijn
Een platte band hoor je meteen flapperen. C.S. Lewis noemde dat de rechte lijn. En zo begon mijn filosofische fietstocht langs Kant, De Beauvoir en Aristoteles. Stages zijn geen bijzaak, maar de morele proefrit van begeleider én organisatie.

Afstand
Een stage is geen Zoom-link maar een ervaring. Toch denken veel bedrijven bij stages op afstand eerst aan de vraag waar. Fout. Begin met wie, wat, wanneer, waarom en hoe. Want stagiairs haken net zo goed af achter een kantoor-bureau als achter een laptop.

Haakjes
Herinneren is zoeken in een rommelige kelder: zonder haakje blijf je tussen dozen en spinnenwebben dwalen. Retrieval cues geven dat ene lichtknopje waarmee stagiairs hun ervaring terugvinden. Dus geen lege vragen als "Wat heb je geleerd?", maar concrete haakjes uit de praktijk.

Kleine signalen
We denken vaak dat ontwikkeling draait om grote plannen en dikke mappen vol competenties. Maar het echte verschil zit in de kleine dingen. Een blik. Een compliment. Een vraag op het juiste moment. Met een beetje aandacht laad je de accu's van stagiairs op.

Kaas
Stel je een kaasfabriek voor waar alles perfect efficiënt verloopt: identieke kazen rollen van de band, maar ze smaken nergens naar. Zo gaat het ook op de werkvloer. Het Future of Jobs Report 2025 laat zien dat juist soft skills de toekomst bepalen.

Jazz
Veel begeleiders behandelen een stage alsof het een ladder is: eerst kijken, dan doen. Maar leren werkt anders. Het is een spinnenweb: elk gesprek, elke vraag laat iets trillen. In deze blog laat ik zien hoe je als begeleider inspeelt op die trillingen.

Zebrapad
Wittgenstein op een zebrapad: je ziet hem pas als je stopt met rennen. Net als die kleine dingen op je werk die je al lang niet meer ziet. We hebben het te druk met KPI's en kernwaarden. Maar hé, wie loopt hier nou eigenlijk stage?

Meemaken
Je wilt dat stagiairs een toffe ervaring hebben in jouw bedrijf. Wat als we het woord "meemaken" eens bekijken? Dan zie je: mee én maken. Niet ondergaan, maar meedoen en iets maken. De stagiair is geen figurant maar mede-architect. Samen sleutelen aan echt werk.

Taxonomie
In een Haarlems proeflokaal ontstond een theorie: Thuiswerk is een soort rewilding van medewerkers en maakt de ware aard van stagiairs zichtbaar. Van carrièreklimmers tot connectors. Iedere stagiair vraagt om een andere aanpak. Vergeet one-size-fits-all. Ontdek de vier stammen van de thuiswerkende stagiair en wat jij als begeleider écht moet doen.
Remote
Werk is veranderd. Dus stages moeten meeveranderen.
In deze blog leg ik uit waarom we niet moeten vasthouden aan het oude normaal, waarom een stage op afstand geen mindere ervaring hoeft te zijn, en waarom ik hierover een Engelstalig boekje schreef. Niet omdat het ‘leuk’ is, maar omdat het nodig is. Voor studenten. Voor begeleiders. En voor de toekomst van werk.
Uniek (ep.)
We blijven doen alsof werk een ladder is: recht, overzichtelijk, met succes bovenaan. Maar de realiteit? Die lijkt meer op een klimrek. Of Lego zonder handleiding. Misschien is het tijd om jongeren niet langer te vragen wat ze willen worden, maar wie ze al zijn. Want de toekomst is geen stappenplan. Ze is ruimte om te spelen.
Uniek (3)
We blijven jongeren voorbereiden op een arbeidsmarkt die allang is weggevaagd met diploma’s vol Maginot-vaardigheden. In deze blog (derde in de serie) beschrijf ik waarom zoveel studenten vastlopen: ze verwachten witte zwanen, maar landen in een jungle vol drones, algoritmes en functienamen die klinken als start-ups of stoornissen. Tijd voor realisme, flexibiliteit en het besef dat je beter kunt leren zwemmen dan wachten tot het ijs terugkomt.
Uniek (2)
We leiden jongeren massaal op voor topbanen die er nauwelijks nog zijn. Terwijl de toren volloopt met overgekwalificeerde masterkandidaten, staat het plein leeg. Tijd om opnieuw te kijken naar wat waardevol werk is én voor wie.
Uniek (1)
In een wereld waarin beelden belangrijker zijn dan echte banen, trainen we studenten voor werk dat niet meer bestaat. Authenticiteit wordt massaproductie, echte beroepen verliezen status en de arbeidsmarkt verandert sneller dan we eerlijk durven toegeven. Het probleem? We creëren een generatie die perfect weet hoe je jezelf presenteert, maar steeds minder weet hoe je iets maakt, repareert of daadwerkelijk verandert. Straks hebben we genoeg consultants om alle problemen te analyseren maar niemand meer die ze oplost.
Generaties (Ep)
Dit is het slotdeel van een zesdelige blogserie over generatiedenken in organisaties. In deze epiloog vat Maarten Brand samen wat er écht op het spel staat: niet of Gen Z bestaat, maar of we de mensen tegenover ons nog durven zien als uniek, complex en veranderlijk. Geen profiel. Geen PowerPoint. Gewoon: persoon.
Generaties (5)
Jonge mensen begrijpen zonder generatieschema? Kan dat? In dit blog deel ik vijf praktische principes om écht contact te maken, zonder hokjes, maar met aandacht. Dit is het vijfde deel in mijn zesdelige blogserie over generaties op de werkvloer.
Generaties (4)
Wat als generaties ons niet verbinden, maar ons verdelen? In dit blog laat ik zien hoe generatieprofielen ons denken vervormen, samenwerking belemmeren en mensen reduceren tot voorspelbare karikaturen. Over spoken onder het bed, systeembevestiging en waarom het tijd is om weer naar mensen te luisteren.
Generaties (3)
In dit deel zie je waarom stages geen bewijs zijn van ‘typisch Gen Z’-gedrag, maar van iets veel belangrijkers: het begin van volwassenwording op de werkvloer. En dat die dingen die staigiairs daarbij doen meer te maken hebben met hun levensfase dan met hun geboortejaar.
Generaties (2)
Hoe werd het generatie-denken mainstream? In dit tweede deel van de serie over generaties zie je hoe serieuze sociologie na de Tweede Wereldoorlog veranderde in marketing en HR-strategie. Van Parsons' systeemdenken en Ryder’s cohort-analyse naar het moment dat "Generatie Y" ineens een merk werd. Met als eindstation: global generation profiles die vooral consultants rijk maken. Mijn nogal subjectieve perceptie? Lees en oordeel zelf.
Generaties (1)
Dit is deel 1 van een zesdelige blogserie over generatiedenken op de werkvloer. In deze serie onderzoekt Maarten Brand hoe het populaire idee van “generaties” is ontstaan, waarom het zo’n sterke greep kreeg op HR en onderwijs, en wat we eraan hebben of juist niet. Dit eerste deel duikt in de geschiedenis: van filosofen tot sociologen die ons leerden mensen te zien in tijdvakken in plaats van in verhalen.
Generaties Proloog
Dit is de proloog van een zesdelige serie over generaties in organisaties. We trappen af met een historische reflectie: van het Latijnse ‘generatio’ in de kloosters van Fulda tot het glossy generatieprofiel in een consultantenslide. Hoe verloor het woord ‘generatie’ zijn wortels, en wat zegt dat over hoe we vandaag met mensen omgaan?
BIASES
Bias is geen boze intentie. Het is je brein dat tijd wil besparen door te gokken. En dat werkt prima in het verkeer, maar niet als je stagiairs werft. In deze longread leg ik uit wat bias is, waar het vandaan komt, én waarom je als bedrijf beter kunt werven zonder je onderbuik. Je darmen hebben tenslotte geen HR-diploma.
Pay less
Ze kosten geld, maar leveren meer op dan je denkt: ex-stagiairs blijven langer in dienst, kosten minder bij indiensttreding en zijn sneller productief. Bovendien zijn ze wandelende reclameborden voor je bedrijf. Strategisch stagebeleid is dus niet alleen slim voor de toekomst, maar bespaart je ook vandaag al een hoop wervingsgedoe. Een verkenning van de kosten (en baten) van stagiairs en BBL’ers.
Meedoen
Werkplekleren is meer dan alleen meekijken: Het draait om actieve deelname en gestructureerde begeleiding. Ontdek hoe Stephen Billett’s workplace affordances theorie aantoont dat niet iedereen dezelfde leerkansen krijgt op de werkvloer, en hoe organisaties dit kunnen verbeteren. 🚀
Macht
Stages draaien om subtiele macht, precies: macht. Hannah Arendt: het ontstaat door samenwerking. Michel Foucault voegt toe dat macht ook verborgen zit in regels en verwachtingen. Succesvolle stagebedrijven begrijpen beide visies en delen macht slim tussen school, bedrijf en stagiair.
EIF
Er zijn genoeg trainingen over stagebegeleiding. Maar de praktijk is vaak weerbarstiger dan het model. Daarom is er EIF: het Emergent Internship Framework. Geen standaardstappen, maar een praktisch denkkader dat meebeweegt met wat er echt gebeurt op de werkvloer.
14 taken
Stagebegeleiding is geen rustige fietstocht, maar zigzaggen terwijl jij voorkomt dat ze een geparkeerde auto rammen. Je bent de manager die ingrijpt, de coach die ernaast rent, en de adviseur die droogjes “Ik zei het toch” mompelt. Stagiairs leren door te vallen en weer op te staan. Jij bent hun LEGO-handleiding en crisismanager. Hier zijn 14 taken die je daarbij helpen.
Habitus
Twee stagiairs, dag één. De een glijdt soepel door de gangen, de ander lijkt verdwaald. Volgens Bourdieu komt dat door je 'habitus'; je onzichtbare culturele rugzak. Die MKB-zoon in zijn nette overhemd tussen de afgetrapte Converse? Dat botst. Hoe pak je dit aan?
Blog (Engels)
Naast mijn schrijfwerk voor Werf Slim , Censes, OnderhoudNL en anderen schrijf ik ook over de kunst van de stage op Substack; in het Engels. Hieronder kun je de meest recente stukken vinden. Met dit blog wil ik mijzelf en jou geen hapklare brokken geven in de vorm van checklists, tips et cetera.
Mijn doel is om te inspireren, te verrassen en creatief te zijn.
Copywriter Eugene Schwartz zei ooit:
“What you are doing when you are being creative, is trying to connect two separate ideas that logically would not go together up to that moment”.
Door die verbindingen wil ik je aan het denken zetten over stages.
Podcast 👇
