Essays

Wat ik in het veld zie.

Ik schrijf over stages. Klinkt smaller dan het is. Eigenlijk schrijf ik over wat er gebeurt op werkvloeren als iemand komt kijken die het werk nog niet kent. Hoe wordt iemand goed in iets? Wat geef je door zonder het op te schrijven? Wat leert een mens van zijn eerste echte werk?

Antwoorden zitten niet altijd in boeken. Wel bij een loodgieter in Almere die zwijgend een bocht voordoet. Ik probeer ze toch op te schrijven.

32 essays  ·  Nieuwste: 2 mei 2026  ·  Wekelijks via Werf Slim
2 mei 2026

MacGyver

Stagiairs zijn geen NASA-projecten. Ze zijn MacGyvers. Ze bouwen hun beeld van jouw bedrijf met kauwgom en paperclips: een halve zin op de gang, een cryptisch Slack-bericht, een blik bij het koffieapparaat. Lévi-Strauss snapte dat al in 1962, en architect Hertzberger bouwde ernaar. Over bricoleurs, kantoormythes en waarom de pinda's bij de vrijmibo oud mogen zijn.

MacGyver
24 apr 2026

Pharmakon

In het oude Egypte biedt de god Theuth het schrift aan koning Thamus aan. Een geneesmiddel voor het geheugen, zegt hij. Dit is vergif, zegt Thamus. Het Griekse woord pharmakon betekent allebei tegelijk. Vierentwintig eeuwen later zit ik aan een tafel bij Inholland en hoor zes studenten praten over Perplexity en Claude alsof het koffiesmaakjes zijn. AI geneest en vergiftigt in dezelfde handeling. De vraag is niet of we het binnenlaten. Dat hebben we al gedaan.

Pharmakon AI stages Plato Derrida
12 apr 2026

Hauntology

Vorige week las ik Capitalist Realism van Mark Fisher. Tachtig pagina's, twee treinritten. Zijn punt: systemen reproduceren zichzelf via wat ze niet uitspreken. Een stagiair stapt een bedrijf binnen en past zich aan. Niet omdat iemand het vraagt, maar omdat de norm er al ligt als mentaal meubilair. Niemand zegt het. Iedereen leert het.

Hauntology stages Mark Fisher
10 apr 2026

Phronesis

Mohammed is zeventien. Hij staat voor de tweede week in de werkplaats van een installatiebedrijf in Almere. Zijn begeleider Gerald zegt niets, kijkt, en doet de bocht voor. Drie weken later maakt Mohammed dezelfde bocht. Zijn handen weten het, hij weet niet wat hij anders doet. Aristoteles had er een woord voor: phronesis. Praktische wijsheid. AI heeft het niet. Gerald wel.

Wat je handen weten en jij niet
3 apr 2026

Wat een stagiair leert

Vakkennis overdragen lukt niet met een stageboek. Filosoof Michael Polanyi wist al waarom: wij weten meer dan we kunnen zeggen. Over tacit knowledge, war stories en de drie plekken waar kennisoverdracht in elke stage stopt.

Wat een stagiair leert
14 feb 2026

Toekomst

Bedrijven nemen stagiairs "want handig". En verwachten tegelijk instroom, behoud en een toekomstige collega die de printer al kent. Dat is alsof je een broodrooster koopt en klaagt dat je geen soep hebt. Met Joseph Voros' Futures Cone.

Toekomst stages
12 feb 2026

Voordelen stage

We vragen steeds meer van leerbedrijven. Maar als je de cijfers erbij pakt, wordt het interessant. Stages zijn voor bedrijven een van de slimste HR-investeringen. Alleen incasseert de overheid 69 procent van de baten en het bedrijf maar 9 procent.

Voordelen stage
11 feb 2026

Gratis opleiden

We vragen al jaren om meer leerwerkplekken, maar de rekensom voor leerbedrijven klopt niet. Jaarlijks gaat er bijna 64 miljard euro naar onderwijs, terwijl minder dan één procent direct bij leerbedrijven terechtkomt. In deze blog fileer ik die scheve ruil.

Gratis opleiden
3 feb 2026

De engel links

In het atelier van Andrea del Verrocchio schilderde een leerling een engel voor De doop van Christus. Niet als oefening maar als écht werk voor de échte opdrachtgever. Verrocchio nam risico. Die leerling werd een van de grootste genieën uit de geschiedenis.

De engel links
23 jan 2026

Feedback

In stagebegeleiding klinkt feedback volwassen, maar het is vaak te laat. Feedback kijkt terug, feedforward bouwt vooruit. Dit stuk laat zien waarom stagebegeleiding eigenlijk altijd feedforward is, en hoe je met het 4G-model van oordeel naar ontwerp gaat.

Feedback
13 jan 2026

Gastarbeiders

Een stagiair steekt geen landgrens over, maar een systeemgrens. School en werk spreken verschillende talen, hebben andere ritmes en andere ongeschreven regels. Met John Berger kijk ik naar stages als grensgebieden.

Gastarbeiders
27 dec 2025

Blinde vlek

Susan Sontag en John Berger zouden een stagiair niet vragen naar een leerdoel. Die zouden kijken. En nog eens kijken. Wij knallen meteen een spreadsheet open, want kijken zonder meten voelt verdacht. We vergeten intussen wat zich niet laat turven.

Blinde vlek
26 dec 2025

Stages in 2026

De stage is niet langer dat gezellige tussenblokje. In 2026 is het een systeem dat kraakt als een spoorweg boven een gasbel. Begeleiders zijn het nieuwe goud, stages worden skills-pijplijnen en hybride is geen ideologie maar overleving.

Stages in 2026
30 nov 2025

Nouvelle Vague

Elke stage is een kleine film noir. Op papier schrijf je een keurig script, met leerdoelen en formats. Daarna cast je een stagiair en een begeleider die "er wel even bij doen". De echte film speelt zich af onder tl-licht.

Nouvelle Vague
19 nov 2025

Old men

Er is niks mis met Generatie Z. Die loopt alleen als eerste tegen onze institutionele Windows-95-muur op. Wij noemen dat dan "jong en veeleisend", wat ongeveer is alsof je de kanarie in de kolenmijn "overgevoelig" noemt.

Old men
14 nov 2025

Riolering

Een bedrijf lijkt minder op een bruisend festival en meer op het rioolstelsel eronder: onzichtbaar, maar bepalend voor alles daarboven. Stages maken dat feilloos zichtbaar. Niet de grote gebaren, maar de kleine routines.

Riolering
10 nov 2025

Tocht

Stages laten zien waar het tocht in je organisatie en dat is goed nieuws. Tocht betekent lucht, beweging en eerlijkheid. Boven draait men aan beleid, beneden aan gevoelens. Waar het tocht, leeft het.

Tocht
5 nov 2025

Aandacht

Stagiairs blijven niet vanwege taken of werkprocessen, maar omdat ze zich gezien voelen. Het model van Bateson en Dilts laat zien dat motivatie bovenin de piramide zit: bij identiteit, zingeving en aandacht. Begeleiding zonder glimlach is, uiteindelijk, gewoon Excel.

Aandacht
3 nov 2025

Meetdrift

We stoppen mensen graag in schema's: zes hokjes, vier kleuren, één cirkel. RIASEC, DISC, Kolb; alsof leren een IKEA-handleiding is. Hun bedenkers wilden nuance, wij maakten er PowerPoints van. Want meten voelt veiliger dan begrijpen.

Meetdrift
15 okt 2025

Maatwerk

Stages worden talentmagneten als je A-SMART leerdoelen koppelt aan wekelijkse check-ins en zichtbaar bewijs. Een handleiding met korte stappen, voorbeelden en een kant-en-klare template.

Maatwerk
8 okt 2025

Duikfles

Stages heten kansen, maar niet iedereen start met dezelfde duikfles. Sommigen krijgen begeleiding, zuurstof en vertrouwen. Anderen staan in hun onderbroek aan de rand, happend naar adem. Niet alles van waarde laat zich tellen.

Duikfles
6 okt 2025

Waarde van stages

HR jaagt nog steeds op talent alsof het loterijtickets zijn. Maar de echte jackpot ligt gewoon in huis: stagiairs. Ze kosten minder, blijven langer en verkopen je merk beter dan elke wervingscampagne.

Waarde van stages
6 okt 2025

Drie lijnen

Het Three Lines Model laat zien hoe je als HR-professional meer grip krijgt op je stageorganisatie. Van de werkvloer tot beleid en reflectie: drie lijnen die duidelijk maken wie doet, wie kijkt en wie leert.

Drie lijnen
26 sep 2025

Detective

Een goede praktijkopleider is eigenlijk gewoon een Hans Aarsman met een koffievlek. Eerst kijken, dan pas kletsen. Maar elke analyse rammelt: je ziet links, je mist rechts, en ondertussen maak je er zelf een soap van.

Detective
23 sep 2025

Rechte lijn

Een platte band hoor je meteen flapperen. C.S. Lewis noemde dat de rechte lijn. Een filosofische fietstocht langs Kant, De Beauvoir en Aristoteles. Stages zijn geen bijzaak, maar de morele proefrit van begeleider én organisatie.

Rechte lijn
18 sep 2025

Afstand

Een stage is geen Zoom-link maar een ervaring. Toch denken veel bedrijven bij stages op afstand eerst aan de vraag waar. Fout. Begin met wie, wat, wanneer, waarom en hoe.

Afstand
15 sep 2025

Haakjes

Herinneren is zoeken in een rommelige kelder: zonder haakje blijf je tussen dozen en spinnenwebben dwalen. Retrieval cues geven dat ene lichtknopje waarmee stagiairs hun ervaring terugvinden. Dus geen lege vragen, maar concrete haakjes.

Haakjes
11 sep 2025

Kleine signalen

We denken vaak dat ontwikkeling draait om grote plannen en dikke mappen vol competenties. Maar het echte verschil zit in de kleine dingen. Een blik. Een compliment. Een vraag op het juiste moment. Met een beetje aandacht laad je de accu's op.

Kleine signalen
27 aug 2025

Kaas

Stel je een kaasfabriek voor waar alles perfect efficiënt verloopt: identieke kazen rollen van de band, maar ze smaken nergens naar. Zo gaat het ook op de werkvloer. Het Future of Jobs Report 2025 laat zien dat juist soft skills de toekomst bepalen.

Kaas
19 aug 2025

Jazz

Veel begeleiders behandelen een stage alsof het een ladder is: eerst kijken, dan doen. Maar leren werkt anders. Het is een spinnenweb: elk gesprek, elke vraag laat iets trillen.

Jazz
9 aug 2025

Zebrapad

Wittgenstein op een zebrapad: je ziet hem pas als je stopt met rennen. Net als die kleine dingen op je werk die je al lang niet meer ziet. We hebben het te druk met KPI's en kernwaarden. Wie loopt hier nou eigenlijk stage?

Zebrapad
8 aug 2025

Meemaken

Je wilt dat stagiairs een toffe ervaring hebben in jouw bedrijf. Wat als we het woord "meemaken" eens bekijken? Dan zie je: mee én maken. Niet ondergaan, maar meedoen en iets maken. De stagiair is geen figurant maar mede-architect.

Meemaken

Verder lezen

Wekelijks in je inbox.

De essays die ik schrijf verschijnen wekelijks op Werf Slim. Daarnaast vind je gerelateerd werk in de methode en de boeken.

Maarten Brand Maarten Brand

Lasagne

Stages zijn geen rechte lijnen tussen school, bedrijf en student. Ze zijn als een lasagne: gelaagd, complex en alleen smakelijk als alle lagen samenwerken. In dit artikel onderzoeken we waarom juist de tussenruimte (de interactie, de frictie, de samenwerking) allesbepalend is voor een geslaagde smaak, dus leerervaring. Geen driehoek, maar een gerecht waar iedereen zijn lepel in zet. En ja: soms brandt er iets aan. Juist dan leer je het meest.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Belasting

Vacatures zijn duur, frustrerend en zelden raak. Maar stages? Die zijn het fiscale geheim van elke slimme HR-afdeling. Geen kostenpost, maar menselijk kapitaal met teruggaafgarantie. Niet investeren in een cv, maar in context. In iemand die blijft. Minder uitgaven, meer impact. Dat is geen HR-beleid ; dat is gezond verstand met een glimlach. Of, zoals economen het noemen: stagerendement.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Vakmens

Stagebegeleiding is geen bijbaan; het is vakwerk. Richard Sennett laat zien dat goed begeleiden draait om aandacht, ambacht en echte betrokkenheid. Ontdek waarom een stage geen wachtruimte is, maar een werkplaats. En waarom jij als begeleider niet alleen overdraagt, maar ook vormt. Voor iedereen die stagiairs serieus neemt én zichzelf als vakmens ziet.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Frisse blik

We zeggen dat stagiairs ingewerkt moeten worden. Maar soms moet een organisatie juist uitgewerkt worden. Losgeschud. Opnieuw bekeken. Een stagiair stelt vragen waar niemand meer opkomt, niet omdat ze dom zijn, maar omdat ze nog fris kijken. Zoals Camus al waarschuwde: we stikken als we alleen nog mensen om ons heen hebben die vinden dat ze gelijk hebben. Een frisse blik is geen luxe, het is noodzaak.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Valkuilen

Nudging lijkt de heilige graal van stagebegeleiding: zacht duwen in plaats van hard sturen. Maar wat als je stagiair zich gemanipuleerd voelt of jouw 'subtiele hint' compleet mist? In dit blog ontdek je wanneer nudging verandert in sabotage, scorebord-theater of camouflage-gedrag tussen de kantoorplanten. Met het 3O–PRO-model herken je de valkuilen én leer je wanneer het tijd is voor ouderwets duidelijke sturing.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Duwen

Nudging maakt stagiairs slimmer zonder dat ze doorhebben dat jij aan de knoppen draait. Een beetje gemak, wat groepsdruk hier, motivatie daar, en vooral niet te veel gedoe. Zie het als een goede dj-set: draai je te subtiel, staat iedereen als muurbloempjes aan de kant; draai je te hard, loopt iedereen weg met vingers in de oren. Één ding blijft heilig: ze mogen nóóit doorhebben dat je ze stuurt.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Handrem

Hij doet alles wat je zegt. En toch werkt het niet. De stagiair als gehoorzame robot blijkt minder handig dan gedacht. Klassieke begeleiding lijkt veilig, maar verandert studenten in wandelende to-do-lijsten. Laat ze zelf fouten maken, reflecteren en ontdekken waarom handgel, een juiste bandenspanning of toon in een klantmail ertoe doen. Want micromanagement? Da’s de snelste route naar stagiairs die stilvallen als jij op vakantie gaat.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Gedragscode

Stagiairs zijn geen AI’s met voorgeprogrammeerd gedrag. Ze leren pas hoe het werkt als jij als begeleider duidelijk bent over wat je verwacht én waarom. Gedrag is aan te leren, maar niet vanzelf. Deze blog duikt in de roots van voorspelbaar stagiairgedrag: van Skinner tot stagecontract. Over belonen, grenzen stellen en waarom je beter begeleidt met feedback dan met een stalen blik vanaf je bureaustoel.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Inclusiescan

Veel bedrijven zeggen dat ze inclusief zijn. Maar hoe zie je of dat écht zo is? Met deze Inclusiescan check je als student, school of HR-professional hoe serieus een (potentieel) stagebedrijf werk maakt van diversiteit en inclusiviteit. Download de gratis PDF en ontdek wie het verschil maakt, of waar de verbeterkansen liggen in jouw organisatie.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Normatief

Je kunt een stagiair wel uitleggen hoe het hoort, maar de praktijk is geen stappenplannetje. In plaats van regeltjes opdreunen, leer je ze beter om na te denken. Normatieve professionalisering klinkt als een studiedag met wraps en PowerPoint, maar is precies wat stagiairs ( en jij) nodig hebben. Want goed werk klopt niet alleen op papier, maar ook in je buik.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Stagegids

In Europa zijn verschillende regels en culturele visies op het fenomeen ‘stage’. Ik ben daar veel mee bezig, zocht een helder uitleg, die is er niet. Dus schreef ik ‘m zelf. Want hoezo mag je in Frankrijk geen stage lopen zonder contract, maar in Duitsland wel zes maanden gratis werken? In deze gids lees je hoe elk EU-land het geregeld heeft, van Kroatisch keurslijf tot Belgische boterham. Stagelopen in Europa? 🇪🇺Begin hier.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Taxonomie

In een Haarlems proeflokaal ontstond een theorie: Thuiswerk is een soort rewilding van medewerkers en maakt de ware aard van stagiairs zichtbaar. Van carrièreklimmers tot connectors. Iedere stagiair vraagt om een andere aanpak. Vergeet one-size-fits-all. Ontdek de vier stammen van de thuiswerkende stagiair en wat jij als begeleider écht moet doen.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Remote

Werk is veranderd. Dus stages moeten meeveranderen.
In deze blog leg ik uit waarom we niet moeten vasthouden aan het oude normaal, waarom een stage op afstand geen mindere ervaring hoeft te zijn, en waarom ik hierover een Engelstalig boekje schreef. Niet omdat het ‘leuk’ is, maar omdat het nodig is. Voor studenten. Voor begeleiders. En voor de toekomst van werk.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Uniek (ep.)

We blijven doen alsof werk een ladder is: recht, overzichtelijk, met succes bovenaan. Maar de realiteit? Die lijkt meer op een klimrek. Of Lego zonder handleiding. Misschien is het tijd om jongeren niet langer te vragen wat ze willen worden, maar wie ze al zijn. Want de toekomst is geen stappenplan. Ze is ruimte om te spelen.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Uniek (3)

We blijven jongeren voorbereiden op een arbeidsmarkt die allang is weggevaagd met diploma’s vol Maginot-vaardigheden. In deze blog (derde in de serie) beschrijf ik waarom zoveel studenten vastlopen: ze verwachten witte zwanen, maar landen in een jungle vol drones, algoritmes en functienamen die klinken als start-ups of stoornissen. Tijd voor realisme, flexibiliteit en het besef dat je beter kunt leren zwemmen dan wachten tot het ijs terugkomt.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Uniek (2)

We leiden jongeren massaal op voor topbanen die er nauwelijks nog zijn. Terwijl de toren volloopt met overgekwalificeerde masterkandidaten, staat het plein leeg. Tijd om opnieuw te kijken naar wat waardevol werk is én voor wie.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Uniek (1)

In een wereld waarin beelden belangrijker zijn dan echte banen, trainen we studenten voor werk dat niet meer bestaat. Authenticiteit wordt massaproductie, echte beroepen verliezen status en de arbeidsmarkt verandert sneller dan we eerlijk durven toegeven. Het probleem? We creëren een generatie die perfect weet hoe je jezelf presenteert, maar steeds minder weet hoe je iets maakt, repareert of daadwerkelijk verandert. Straks hebben we genoeg consultants om alle problemen te analyseren maar niemand meer die ze oplost.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Generaties (Ep)

Dit is het slotdeel van een zesdelige blogserie over generatiedenken in organisaties. In deze epiloog vat Maarten Brand samen wat er écht op het spel staat: niet of Gen Z bestaat, maar of we de mensen tegenover ons nog durven zien als uniek, complex en veranderlijk. Geen profiel. Geen PowerPoint. Gewoon: persoon.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Generaties (5)

Jonge mensen begrijpen zonder generatieschema? Kan dat? In dit blog deel ik vijf praktische principes om écht contact te maken, zonder hokjes, maar met aandacht. Dit is het vijfde deel in mijn zesdelige blogserie over generaties op de werkvloer.

Meer lezen
Maarten Brand Maarten Brand

Generaties (4)

Wat als generaties ons niet verbinden, maar ons verdelen? In dit blog laat ik zien hoe generatieprofielen ons denken vervormen, samenwerking belemmeren en mensen reduceren tot voorspelbare karikaturen. Over spoken onder het bed, systeembevestiging en waarom het tijd is om weer naar mensen te luisteren.

Meer lezen

Blog (Engels)

Naast mijn schrijfwerk voor Werf Slim , Censes, OnderhoudNL en anderen schrijf ik ook over de kunst van de stage op Substack; in het Engels. Hieronder kun je de meest recente stukken vinden. Met dit blog wil ik mijzelf en jou geen hapklare brokken geven in de vorm van checklists, tips et cetera.

Mijn doel is om te inspireren, te verrassen en creatief te zijn.

Copywriter Eugene Schwartz zei ooit:

“What you are doing when you are being creative, is trying to connect two separate ideas that logically would not go together up to that moment”.

Door die verbindingen wil ik je aan het denken zetten over stages.

Podcast 👇