Stages in 2026

Geschreven door Maarten Brand

Drie bewegingen die ik zie in stageland.

Je gaat hier niet lezen dat stages belangrijk zijn. Dat stadium zijn we voorbij. Wat wel interessant is, is wat er nu begint te schuiven. Want als je een beetje door je oogharen kijkt, zie je dat de stagemarkt richting 2026 een paar patronen laat zien. Bewegingen. Dingen die elkaar vinden en versterken, zonder dat ze netjes in één beleidsstuk passen.

Ik beeld me daarbij soms in dat ik een soort trendwatcher ben. Dat ben ik nadrukkelijk niet. Als ik dat wél was, had ik nu een zwart colbert aan, een headset-microfoon op mijn wang en een slide met “STAGE 2026™” in futuristisch paars, lettergrootte 250. Dan stond ik te roepen dat alles exponentieel is en dat AI iets met synergie gaat doen, terwijl ik net een term heb bedacht die eindigt op ‘-ification’. Dat soort werk.

Wat ik wél doe, is kijken naar de wereld van stages. Luisteren. Meedoen. Praten met studenten, begeleiders, HR-mensen en docenten die het allemaal ondertussen gewoon moeten laten werken. Als je dat lang genoeg doet, zoals ik al dik twee decennia doe, dus ook dit jaar weer dan zie je van die subtiele verschuivingen opdoemen. Geen trends met een eigen TikTok-account, maar kleine signalen die elkaar beginnen te versterken.

Ik beschrijf er hier drie. En vooruit, ook één die stiller is, maar misschien wel het meeste zegt.

Waarop ik dat baseer? Door de tekst heen zie je bronnen, en de rest staat onderaan netjes op een rijtje. Want ik pretendeer iets te zien, maar niet alles.

De context: de keukenkastjes beginnen te rammelen

Beginnen bij het begin. De arbeidsmarkt blijft krap. Niet een beetje strak, maar je broek na kerstkrap. Het UWV laat zien dat er gemiddeld ruim 400.000 openstaande vacatures zijn. Daartegenover staan veel minder mensen die kort werkloos zijn. Kortom: er zijn veel meer stoelen dan mensen, maar iedereen blijft naar dezelfde stoel wijzen.

In zo’n markt verandert de stage vanzelf van karakter. Het is geen onderwijs-tussendoortje meer. Het schuift richting serieus arbeidsmarktinstrument. Niet uit idealisme, maar omdat mensen laten lopen pijn doet.

Even over schaal. Want die onderschatten we structureel. Alsof het hier gaat om een sympathiek randverschijnsel. Dat beeld klopt niet.
De stagemarkt in Nederland is gigantisch. SBB telt ruim 250.000 erkende leerbedrijven en bijna 390.000 praktijkopleiders. Dit is geen hobbyhoekje. Dit is een infrastructuur van het formaat spoorwegen. Met wissels, seinen, onderhoud. En machinisten die óók hun gewone werk moeten doen. Zonder vertraging, graag.

En daar gaat het mis. Want zo’n infrastructuur heeft begeleidingskunde nodig. De kunst van feedback geven. De routine om op tijd te escaleren. De ambitie én ruimte om dit elke week opnieuw te doen. Een spoorlijn zonder dienstregeling is ook maar een hoop staal.

OCW is ongeduldig. En niet blij. Slechte combi.
Dat het schuift, bleek op 18 december 2025. Toen kwam er een opvallend serieus signaal: nieuwe factsheets, een routekaart tegen stagediscriminatie, en een duidelijke boodschap: de voortgang van het Stagepact is onvoldoende. Lage tevredenheid, te weinig stagevergoedingen, discriminatie. En dan, bijna achteloos: OCW verkent wettelijke verplichtingen voor stagevergoedingen, met contouren vóór de zomer van 2026. Dit is geen experimentje. Dit is beleid dat zijn geduld verliest. In 2026 gaat het serieus worden.

Oké, wat zien we?

  1. Een arbeidsmarkt die structureel krap blijft.

  2. Een stagemarkt van spoorwegformaat.

  3. Een ministerie dat klaar is met vriendelijk vragen.

  4. Een systeem dat draait op goede bedoelingen en ducttape.

Dat bij elkaar is het soort beweging waarbij de keukenkastjes rammelen alsof je boven een gasbel woont en iemand in Den Haag zegt: “Nee hoor, dit is binnen de norm.”

Daarom: drie trends die nu al zichtbaar zijn. En één die stiller is.

Trend 1: begeleiding wordt het nieuwe goud

Oftewel: “We willen stagiairs” is geen plan. Wel lief, maar geen plan.
Kijk naar Defensie. 7.000 stageaanvragen. 1.000 plekken. De bottleneck? Niet de veiligheid of de motivatie. Gewoon: te weinig stagebegeleiders.

Voor 2026 is het ‘Jaar van de Stagebegeleider’ uitgeroepen. Schitterend. Eindelijk aandacht voor de juiste schakel. Maar de begeleider die óók een dienst draait, die tussen twee storingen door feedback moet geven, die het wíl maar geen ruimte krijgt… daar zit het verschil tussen een leuke campagne en serieuze capaciteit.

Mijn duiding voor 2026 is simpel: begeleiding verschuift van “oh ja moeten we iets mee” naar functie. Omdat je anders niet kunt opschalen. Het systeem faalt zichtbaar op dit punt. Heldendom is leuk voor LinkedIn. Saaie, voorspelbare dienstregelingen zijn wat stages laten werken.

Trend 2: de stage als skills-pijplijn

Papieren plannetjes? 😒. Echt meetbaar gedrag? 🥳.
In 2026 is de arbeidsmarkt klaar met al die mooi weer☀️ toneelstukjes. De stage wordt een live stresstest. Kun je als stdent leren terwijl het werk doorgaat? Samenwerken zonder voortdurende uitleg? Feedback verdragen? Heb je een begeleider die wel zin en tijd heeft (liefst allebei)
Dat zie je niet in een motivatiebrief, dat zie je op een doodgewone dinsdagochtend.

En het werkt twee kanten op. Stagiairs gebruiken de stage als lakmoesproef: zijn jullie echt zo leuk als op die stockfoto met havermelk? Zo niet, dan stappen ze uit. Niet boos. Gewoon omdat ze wel iets beters te doen hebben.

Werkgevers reageren hierop door het werk anders in te richten. En precies dáár schuift de stage naartoe: minder “leerperiode”, meer “we maken inzetbaarheid”. Een werkplaats-test: geen praatje, maar bewijs.

En dan komt stagevergoeding automatisch in beeld. Niet als moreel voetnootje, maar als systeemknop. Wie betaalt, gaat kiezen. En wie kiest, gaat nadenken.

Trend 3: hybride & modulair komen op

Of: vorm volgt functie. Eindelijk.
In Nederland is de hybride stage nog vaak los zand met een Excel-template eroverheen. Internationaal klinkt het al normaler. De OECD zegt droog: stages kunnen op locatie, hybride of remote, afhankelijk van wat het team nodig heeft.

In Nederland zie je het in concrete voorbeelden: de KVK met vaste kantoordagen, Nestlé met 50/50, VSTEP met een ‘hybrid remote-office approach’ en een vergoeding erbij. Dat is tenminste een zin waar je iets aan hebt.

Naast hybride komt ‘modulair’ op: kortere, betaalde projecten. Parker Dewey noemt ze ‘micro-internships’. Handig als je wél bewijs wilt, maar niet de begeleidingscapaciteit voor een heel seizoen.

Scholen schuiven ook mee. In de evaluatie van het Actieplan Stages wordt spreiding van stages genoemd als oplossing. MKB-Nederland wijst er ook op. Hybride wordt dan geen ideologie, maar een capaciteitsknop.

En dit is niet eens nieuw. Nuffic doet al jaren aan ‘COIL / Virtual Exchange’: studenten werken online samen met buitenlandse peers. Interculturele competentie, gewoon vanuit een uitgebouwde vinexwoning.

Dus: terwijl jullie nog discussiëren of hybride wel mag, bouwen anderen de brug. Veel plezier met vergaderen en zeuren dat iedereen terug moet naar kantoor. Als niche is het misschien slim,als norm is het in de categorie ‘wat denk je nu zelf’ .

De stille vierde beweging: de voordeur verandert

Los van hybride verschuift iets dat minder in beleidsstukken staat, maar wel bepaalt wie er binnenkomt: de voordeur. De interface. Want matching is geen schrijfwedstrijd voor mensen met onzichtbare bijles.

Daarom zijn platforms als Nutzy (visuele ‘fanpages’) en Hiretime (videosolliciteren) interessant. Niet omdat ze discriminatie wegtoveren, maar omdat ze de voordeur verbouwen. Minder “kun je netjes schrijven?”, meer “kun je jezelf laten zien?”. Dat kan beter zijn. Het kan ook nieuwe scheefgroei opleveren. Dus: Ja dat willen we slim inzetten, mits we wel meten wat het doet.

En dan zie ik nóg iets: pilots met ‘open hiring’ voor stages. Ik ben sceptisch. Want je schrapt selectie aan de voorkant, dus je móét onboarding en begeleiding opschalen. Anders verplaats je selectie naar week 2: “past toch niet”. Dat voelt als discriminatie met een strik erom.

Ondertussen in Europa.

Op Europees niveau gebeurt er iets dat niet op een praatplaat lijkt. De Europese Commissie kwam in maart 2024 met een voorstel tegen ‘valse stages’. De Raad en het Europees Parlement werken aan betere voorwaarden.

En dan is er nog een bureaucratisch doch belangrijk signaal: per 1 september 2025 veranderen regels voor buitenlandse stagiairs, richting snellere verzekeringsplicht. Het psychologische effect is heerlijk: “het is maar een stagiair” wordt steeds minder een vrijstelling voor rommel.

Hulde, Europa.

Per land de regels kennen? Schreef ik eerder een stuk over.

Dit Kan Ontsporen. Overal. De Hele Tijd.

Natuurlijk is dat allemaal mooi en ambitieus en plannenmakerij. Kan het ook misgaan? Zeker. Om de eerste drempel uit de weg te schoppen: Het grootste risico is niet dat we niks doen.Dat we alles opschrijven en vervolgens niets organiseren. Dan krijgen we prachtige routekaarten en een keynote met fijn applaus. En op maandag staat dezelfde begeleider weer in dezelfde chaos.

Denk “They call it stormy monday, but tuesday’s just as bad” zeg maar (dixit T.Bone Walker)

Dan is “2026: Jaar van de Stagebegeleider” maar in feite niet meer dan een ballonboog. Terwijl het een rooster moet zijn. Tijd. Ruimte. Basisskills. Stille procesmechaniekjes, geen marketinglawaai.

Kortom, dit ontspoort als we gaan normeren zonder te faciliteren. Als we regels stapelen op een systeem dat al kraakt.

TL;DR: drie bewegingen richting 2026

  1. Begeleiding wordt het schaarse goed. Niet stageplekken, maar begeleiders en hun tijd zijn schaars. Zonder rooster en vaardigheden blijft het een wens.

  2. De stage wordt een skills-pijplijn. Het gaat om live gedrag, niet om mooie zinnen op papier. Een wederzijdse lakmoesproef.

  3. Hybride en modulair krijgen een zet. Niet als ideologie, maar als praktische capaciteitsknop. Nederland loopt nog wat achter.

Kortom: 2026 wordt minder “stage als tussenvormpje tussen echt werk en verlengstuk van school” en meer “stage als serieus systeem”. Meer ontwerp, minder goede bedoelingen.

Als ik tóch even doe alsof ik trendwatcher ben: zwart colbert, headset, paarse slide dan eindig ik met dit:

Wie in 2026 nog “meer stagiairs” roept zonder rooster, zonder vergoeding en zonder ontwerp, krijgt precies wat hij verdient: lege stoelen.

Of in normaal Nederlands: Als je niets doet is het hommeles.

Bronnen & Literatuurlijst (Want ik zuig dit niet uit mijn duim)

Meer weten over hoe ik kan helpen? Check mijn aanbod

Maarten Brand https://www.maartenbrand.com
Vorige

Blinde vlek
Volgende

Nouvelle Vague